HOME

Witam!

Jak widać strona poświęcona mojej ukochanej rasie psów jaką jest Chart Kirgiski TAJGAN ponownie ruszyła w nowej oprawie graficznej. Oprócz tego nastąpiło kilka mniej lub bardziej widocznych zmian w informacjach na podstronach. Mam nadzieję, że teraz będzie lepiej działała, a jej wygląd uprzyjemni zapoznawanie się z treściami zawartymi na niej i, że będziecie tutaj częściej i chętniej wpadać :)

W razie jakichkolwiek błędów - wybaczcie - proszę o kontakt podany w spisie po lewej.

Pozdrawiam,

Adriana

Zdjęcia użyte na stronie autorstwa

M. Błaszkowskiego i T. Borkowskiego

2004 - 2011

O RASIE

O rasie

Chart kirgiski tajgan jest jedną z rzadszych ras, nie tylko chartów ale w całym świecie kynologicznym. Uważa się, że dzisiaj na całym świecie żyje około 200 zarejestrowanych psów tej rasy. Sytuacja wydaje się dodatkowo skomplikowana z tego powodu, że kraj macierzysty tajganów Kirgistan, wciąż nie jest członkiem FCI. Tak więc rodowody FCI posiadają jedynie psy zarejestrowane poza Kirgistanem, w sumie może być ich około 30-40 egzemplarzy.Tajgan jest chartem pierwotnym. W szczególności można tak o nim powiedzieć mając na myśli jego charakter. Hodowla chartów kirgiskich jest przedsięwzięciem dość nowym a więc psy te wciąż nie utraciły cech, jakimi charakteryzowali się ich przodkowie. Są to więc psy o ogromnym instynkcie myśliwskim, o dużej potrzebie swobody, nie nawiązujące szybkiego kontaktu z obcymi dla siebie ludźmi. Ta ostatnia cecha czyni z tajganów znakomite psy stróżujące i obronne.Psy tej rasy są mocno obecne w kulturze kirgiskiej. Tajgan pojawia się w epopei Manas, pisanej przez pisarzy różnych epok od VI do XVIII w. Opowieści o tych psach są również powszechne w ludowych opowiastkach oraz legendach, jak np. w tej, która opowiada, że tajgan powstał z sępa śnieżnego, którego w odosobnieniu karmiono jak psa.Budowa psa umożliwia mu zwinne poruszanie się po skałach. Prawie we wszystkich publikacjach powtarza się, że pies ten w skoku potrafi obrócić się niemalże o 180 stopni, to, jak płynnie porusza się w górę i w dół po zboczach górskich stało się przyczynkiem do porównania go z ptakiem. Zwrotność i zwinność tajgana stała się przyczynkiem do wykorzystania go w polowaniu na wiele różnych zwierząt, poczynając na zającach, lisach a na wilkach i kozicach górskich kończąc.Chart kirgiski tajgan jest rasą nie zarejestrowaną przez FCI. Jego wzorzec ukazał się po raz pierwszy w 1964 r. a jego autorem był prof. S.A. Minjuchin. Dzisiaj obowiązuje wzorzec opublikowany w Kirgistanie przez Republikańską Radę Kynologiczną Republiki Kirgiskiej. Dzięki komunikatowi wydanemu przez FCI jest możliwe wystawianie tych psów na wielu wystawach organizowanych przez członków tej światowej organizacji kynologicznej, również w Polsce.
No Frame

STATUS

Obecny status rasy

Początki wzorca tajgana można upatrywać w rozporządzeniu ministra gospodarki Związku Radzieckiego z 1947 r., kiedy to zdecydowano, że każda z ówczesnych republik radzieckich powinna mieć swoją rasę. W 1964 r. prof. S.A. Minjuchin, opracował pierwszy wzorzec tajgana, który to został przyjęty przez Radę Kynologiczną Związku Radzieckiego. Wcześniej, bo już w 1953 r., J.I. Szereszewski wydał w Moskwie książkę pt. Polowanie z chartami jako wynik żywej tradycji polowań z tymi psami - myśliwi korzystający z chartów byli zorganizowani w kołchozach, częściowo korzystając ze wsparcia państwa. Jednakże czystość rasy nie miała wówczas kluczowego znaczenia i można było spotkać mieszańce charta środkowoazjatyckiego tazy i charta kirgiskiego tajgana, co oczywiście prowadziło do upadku rasy. Opracowanie wzorca miało więc być pierwszym krokiem do zatrzymaniu niekorzystnej tendencji.Liberalizacja gorbaczowowska Związku Radzieckiego spowodowała zainteresowanie własną historią i własną kulturą w Kirgistanie. Tajgan jako element kirgiskiego dziedzictwa stał się centrum zainteresowania Oddziału Polowań z Psami Związku Rybołówstwa i Myślistwa kierowanego przez biologa Almasa Kurmankulowa. Od 1987 r. zaczęto zbierać i rejestrować czyste rasowo tajgany.Po uniezależnieniu się Kirgistanu ogłoszono nowy wzorzec tajgana 1 lutego 1996 r. W 2001 r. założono National Society Kyrgyz Taigan (Narodowe Towarzystwo Kirgiskiego Tajgana), które zostało wsparte środkami finansowymi przedsiębiorców oraz myśliwych. Towarzystwo archiwizuje dane rejestrowanych psów, organizuje przeglądy hodowlane oraz próby użytkowe. Ponadto podpisuje umowy z właścicielami tajganów, którzy scedują na Towarzystwo dobór właściwych partnerów hodowlanych dla swoich psów. Dzięki takiej działalności obecnie każde ze szczeniąt jest oceniane przez kynologów a także każdy dorosły tajgan musi zdobyć świadectwo przydatności jako pies polujący.2 czerwca 2004 r. FCI wydała komunikat, w którym wypowiedziała się w sprawie możliwości dopuszczania ras psów nie uznanych przez siebie do prezentowania na wystawach organizowanych pod jej auspicjami. Dzięki temu tajgan może być pokazywany na wystawach organizowanych przez członków FCI o ile zostanie on umieszczony w katalogu wystawowym w oddzielnej sekcji oraz gdy pies posiada rodowód wystawiony przez jednego z członków FCI. Po upadku Związku Radzieckiego charty kirgiskie, jak i środkowoazjatyckie, były pokazywane jedynie na wystawach w krajach będących niegdyś republikami radzieckimi. Taki komunikat regulował sytuację rasy wobec nowopowstałych organizacji kynologicznych w poszczególnych krajach, które to przystępowały do FCI.W 2005 r. w kirgiskiej stolicy, Biszkek, powstała organizacja Kighizcynology, która wyłoniła się z Klubu Dobermana Style. W jej założeniach jest przystąpienie do FCI, więc od samego początku przejęła ona normy i rozwiązania FCI. W końcu 2005 r. organizacja ta wydała pierwszy zbiór materiałów kynologicznych w formie broszury, w której pierwsze 5 stron poświęcone jest tajganowi. Znajduje się tam krótki artykuł o rasie oraz wiele kolorowych zdjęć prezentujących tajgany zarówno wystawiane, jak i te żyjące w środowisku górskim, wiejskim. Także w końcu 2005 r. Oddział Polowań z Psami Związku Rybołówstwa i Myślistwa, który wciąż zajmował się organizacyjnie tajganem, przystąpił do Kighizcynology, dzięki czemu rasa znalazła się w orbicie zainteresowań organizacji czysto kynologicznej. Po tej fuzji, Kirghizcynology złożyła wniosek o przyjęcie do FCI, który jest w tej chwili w trakcie rozpatrywania.Jeśli organizacja kirgiska przystąpi do FCI i będzie się starała o rejestrację rasy tajgan, będzie zobowiązana do modyfikacji wzorca według standardów FCI we współpracy z Komisją Wzorcową i Naukową (the Standards and Scientific Commissions of the FCI).FCI obecnie uznaje ponad 300 ras psów z różnych krajów ale wzrasta ilość wniosków o uznanie kolejnych ras, co spowodowało niektórych działaczy organizacji do refleksji na temat dalszego postępowania. Pojawiają się propozycje długiej ścieżki uznawania rasy oraz wprowadzenie pojęcia wariantów.Długa ścieżka uznania rasy polegałaby na stworzeniu trzech stopni rejestracji przed oficjalnym zatwierdzeniem przez FCI. Pierwszym stopniem miało by być uznanie na szczeblu krajowym, gdzie rasa byłaby prezentowana bez oceny a wystawom towarzyszyłby komentarz. Ten etap służyłby do wyrównania populacji. W przypadku negatywnej oceny tego stopnia przez FCI rasa dopuszczona byłaby jedynie do wystaw krajowych i zachowałaby miano wariantu regionalnego.Drugim stopniem byłby etap złożenia wniosku do FCI. Na tym etapie, po akceptacji, następowałoby założenie ośmiu niezależnych linii oraz określenie bliższych i dalszych związków ze spokrewnionymi rasami.Trzeci stopień nazywałby się fazą wyłaniania, w którym specjaliści (ale nie hodowcy) rozważaliby, czy powstała populacja jest rasą, czy jedynie wariantem.Długa ścieżka uznania rasy jest na razie przyczynkiem do dyskusji a nie oficjalnym stanowiskiem FCI. Sama FCI podaje zarówno argumenty wspierające taki pomysł, jak i kontrargumenty. Z jednej strony mówi się o zapobieżeniu eskalacji nowych wniosków o uznanie ras a z drugiej o niebezpieczeństwie zatrzymania rejestracji ras, które tego są godne.Jako że członkostwo Kirgistanu w FCI nie zostało jeszcze aprobowane nie można określić jaki będzie tryb uznawania tajgana jako rasy, tym bardziej że sama FCI ma wątpliwości co do dalszej polityki w zakresie uznawania nowych ras. Jako że w swojej ojczyźnie przez ostatnie lata tajgan stał się psem niemalże modnym a jego liczebność na kolejnych wystawach wzrasta i jako że tajgan jest pokazywany na szczeblu krajowym w kilku krajach a wszystko to jest połączone z aktywnym działaniem kirgiskich kynologów, można przypuszczać, że wystawowy los tajgana będzie pomyślny.***Marcin BłaszkowskiŻródła:Jan Scotland, Der Taigan und sein Ursprungsland, www.taigan.de Bernard Denis, Reflections On The Procedure For The Recognition Of new Breeds By The F.C.I., www.fci.be Witryny internetowa Związku Kynologicznego w Polsce dział Informator/komunikaty FCI www.zkwp.pl Witryna internetowa Kirghizcynology www.kirghizcynology.narod.ru Chart kirgijski - tajgan (wzorzec rasy), Przyjęto przez Republikańską Radę Kynologiczną Republiki Kirgiskiej 6.XII.1995, Zatwierdzono poleceniem Zarządu Głównego Gospodarki Łowieckiej i Nadzoru Łowieckiego Republiki Kirgiskiej Nr 2 z 1. II. 1996. tłumaczenie z języka rosyjskiego Jadwiga SzyposzKorespondencja z hodowcami chartów kirgiskich tajgan
No Frame

CHARAKTER

Charakter tajgana

Tajgan przez wieki był wiernym towarzyszem właścicieli bydła, którzy często samotnie przemierzali stoki gór. Pies dzielił z nimi wszelkie niewygody takiego życia a więc ogromny wysiłek, braki w pożywieniu oraz niebezpieczeństwa grożące ze strony drapieżników. To spowodowało, że chart kirgiski jest skłonny do pracy w trudnych warunkach, potrafi zdobywać pożywienie dla siebie oraz swojego właściciela. W Kirgistanie snuje się opowieści, przekazywane z pokolenia na pokolenie, o wierności tych psów. Niektórzy starzy Kirgizi mawiają nawet, że tajgan nigdy nie opuści swojego pana w potrzebie.Przebywanie jedynie z właścicielem w odludnych górach kirgiskich uczyniło z tajgana psa, który nie nawiązuje kontaktów z człowiekiem w sposób łatwy i szybki. Biorąc pod uwagę, jak cenny to był pies dla Kirgizów, to łatwe nawiązywanie kontaktów z obcymi, należało by uznać za cechę niepożądaną, bo można by wtedy psa ukraść, co byłoby stratą niepowetowaną.Tajgan jest zatem psem jednego pana, bardzo mu oddany, jednakże o ogromnej rezerwie wobec osób mu nieznanych. Ta cecha uczyniła z niego ponadto wzorowego stróża domu. Chart kirgiski, jak i inne charty, jest w domu spokojny, wręcz flegmatyczny ale należy pamiętać o jego dumie i że nie znosi ostrego i gwałtownego traktowania Tajgany to psy w dużym stopniu niezależne, nie mają w zwyczaju łasić się nawet do swojego właściciela. Zachowują się tak, jakby znały swoją wartość a pieszczoty odbierają jako przysługę wobec swego pana. Podczas spacerów ze swoim właścicielem, tajgany nie są agresywne o ile nie zostaną bezpośrednio sprowokowane.Dla późniejszego zachowania charta kirgiskiego okres szczenięctwa jest wyjątkowo ważny. Kiedy szczenię staje się starsze rozpoznaje krąg ludzi bliskich swojemu właścicielowi. Jeśli ten krąg będzie bardzo wąski, to wobec ludzi spoza tego kręgu pies może reagować porywczo, warczeć i nie pozwalać na zbliżanie się. Podchodząc do obcej osoby tajgan bada ją a jeśli uzna, że jest nieprzyjazna, może nawet dotkliwie ugryźć. Pamiętając, że jest to pies używany do polowań, warto zdać sobie sprawę, że może wyrwać kawałek skóry z mięśniami. Reakcje tajganów mogą być natychmiastowe a jeśli przeciwnik próbuje walczyć, instynkt psa nie pozwala mu ustąpić. W związku z tym lepiej usunąć się z drogi psa w razie jego zdenerwowania.Posiadanie tajgana może stać się kwestią dość skomplikowaną. Psy pierwotnie żyły na wolności przez setki lat, zdobywając pożywienie niezależnie; podróżowały na dalekie odległości, dzięki czemu były w dobrym stanie fizycznym i nie były szkolone w żadnym kierunku. W takich warunkach relacje pomiędzy ludźmi a tymi psami były niemalże na poziomie partnerskim. Tak więc osoba, która podejmie decyzję trzymania tajgana musi mieć na uwadze, że te setki lat rozwoju rasy pozostały wpojone w jego psychice i musi uszanować cechy wynikłe ze specyficznego rozwoju rasy.Chart kirgiski powinien mieć dużo możliwości nieskrępowanego wybiegania się, powinien dużo spacerować i biegać na otwartej przestrzeni przynajmniej raz w tygodniu. W przypadku niewystarczającej wolności i ćwiczeń fizycznych, tajgan może stać się wycofany, zirytowany a nawet może się okazać agresywny wobec właściciela. Można to wyjaśnić naturalnym, wysokim poziomem adrenaliny we krwi tajgana, która jest eliminowana poprzez ćwiczenia fizyczne. Ze względu na wspomniany tradycyjny stosunek człowiek-tajgan sensowne wydaje się uczenie charta kirgiskiego jedynie podstawowych komend, chodzenia na smyczy oraz tego, gdzie jest jego miejsce w hierarchii ludzkiego stada.Opisane właściwości są oczywiście bardzo ogólnym zarysem różnych tajganów. Tak jak w przypadku każdej rasy, tak i u tajganów są różne osobowości i można spotkać psy bardzo niezależne i bardzo przywiązane. ***Tekst na podstawie publikacji Tatiany Dubininy oraz strony www.taigan.deMarcin Błaszkowski
No Frame

WZORZEC

Wzorzec

tłumaczenie: Jadwiga Szypocz***Przyjęto przez Republikańską Radę Kynologiczną Republiki Kirgiskiej 6.XII.1995Zatwierdzono poleceniem zarządu głównego gospodarki łowieckiej i nadzoru łowieckiego Republiki Kirgiskiej Nr 2 z 1. II. 1996. Chart kirgiski - tajgan(wzorzec rasy) Tajgan rasa chartów z dawnej grupy chartów środkowoazjatyckich, uformowała się w ekstremalnych górskich warunkach Kirgistanu. Jest rozpowszechniona w górskich rejonach republiki. W zasadzie w strefie Tian Szan. Dobrze przystosowana do pracy w górskim pagórkowatym terenie rzędu 2 4 tys. metrów nad poziomem morza. Tajgan dysponuje następującymi cechami użytkowymi psa myśliwskiego: mistrzostwem, szybkością, czujnością, chwytnością, zajadłością w stosunku do zwierzyny, węchem, dobrze pracuje przy zwierzynie i jest zdolny do długotrwałego galopu, dobrze znosi ekstremalne warunki wysokogórskie, dysponuje cechami stróża. Tajgan jest wykorzystywany do polowania na kozła górskiego (w przeszłości na archara[1]), sarnę, lisa, korsaka[2], borsuka, wilka, lub do wspólnego polowania z birkutem. Na zająca tołaja[3] z tajganami z reguły się nie poluje. Wrażenie ogólne, typ konstytucji[4] i zachowania się: Pies więcej niż średnich rozmiarów. Minimalna wysokość w kłębie: u psów 65 cm, u suk 60 cm, tak u psów, jak i u suk wysokość w kłębie może być równa lub wyższa o 1 2 cm od wysokości w partii krzyżowej. Współczynnik wydłużenia[5] u psów ok. 105, u suk 107. Typ zachowania się[6]: zrównoważony, ruchliwy. Pies zazwyczaj spokojny, nawet flegmatyczny, ale na widok zwierzyny mocno pobudzony. Sposób poruszania się: do poderwania zwierzyny niespieszny kłus i stęp, przy pościgu galop. Braki: limfatyczność, budowa ordynarna [ciężka] lub lekka, wysokonożność, krótkonożność, format kwadratowy, nadmierne wydłużenie, wysokość w kłębie u psów mniej niż 65 cm, u suk mniej niż 60 cm.Wady: typ konstytucji ordynarny, limfatyczny lub delikatny, wysokość w kłębie u psów mniej niż 62 cm, u suk mniej niż 57 cm. Umaszczenie: czarne, czarne z białymi znaczeniami (te umaszczenia spotyka się najczęściej), szare, płowe (może występować w różnych odcieniach), białe, pręgowane[7]. Ciemne umaszczenia mogą występować razem z białymi znaczeniami lub podpalaniem.Braki: umaszczenie czerwone, umaszczenie niesymetryczne, nakrapianie na kończynach w tonie umaszczenia.Wady: umaszczenie kawowe, marmurkowe, trójkolorowe, różnobarwne nakrapianie. Szata (okrywa włosowa): Miękka, długa, gęsta, zimą rozwija się podszerstek. Na kufie i przedniej partii mózgoczaszki, na przednich stronach kończyn przednich, poczynając od punktu nieco nad nadgarstkiem do łap i na przednich stronach tylnych kończyn od stawu skokowego do łap, na grzbiecie i lędźwiach niedługa. Włos zdobiący[8] - długi (ok. 7 cm i więcej), wełnisty i zwijający się, niekiedy kędzierzawy bujny na tylnej stronie mózgoczaszki (na partii mózgoczaszki włos przedłuża się stopniowo w kierunku od przodu do tyłu), na szyi, ramionach, spływa wokół przedramienia prawie do śródręcza, bardzo bujny na udach, wokół podudzia, okrywa od tyłu śródstopie i łapy. Na korpusie od połowy żeber do linii dolnej długa, gęsta. Na uszach dobrze rozwinięte burki[9] miękka, wełnista sierść, pokrywająca uszy, opada poniżej uszu na 5 8 cm, a niekiedy więcej. Między palcami łap rozwinięta szorstka sierść, na spodniej stronie ogona niewielkie pióro. Takie rozmieszczenie sierści zdobiącej jest charakterystyczne właśnie dla tajgana.Braki: niewystarczająco bujna okrywa włosowa.Wady: sierść mało bujna, krótka, krótki włos zdobiący, brak burek na uszach, brak długiej sierści na korpusie zimą. Skóra, muskulatura, kościec. Skóra mocna, elastyczna, bez fałd, muskulatura bardzo dobrze rozwinięta, szczególnie na tylnich kończynach i w rejonie lędźwi, kościec mocny, ale nie ciężki.Braki: skóra wiotka, z fałdami. Niedostatecznie rozwinięta muskulatura.Wady: kościec ciężki, ordynarny. Słabo rozwinięta muskulatura. Głowa: Długa, sucha, widziana z góry klinowata z szeroką partią mózgoczaszki, grzebień czaszkowy słabo rozwinięty, guz potyliczny słabo zaznaczony, stop płynny, słabo zaznaczony. Kufa prosta albo ze słabo wyrażonym garbonosem. Wargi dokładnie przylegają do szczęk, bez obwisłości i luźnej skóry przy kącikach warg.Braki: limfatyczność, ordynarna konstrukcja, zbyt szerokie czoło, mocno zaznaczony stop, zaostrzona kufa, nie zachowanie proporcji długości między kufą a mózgoczaszką, dobrze rozwinięty guz potyliczny.Wady: głowa o wystających łukach jarzmowych. Wszystkie wyżej wymienione braki, jeśli są mocno wyrażone, są uważane za wady. Uszy. Wiszące, delikatne, bez fałd, zaokrąglone na końcach, dobrze przylegają do głowy, osadzone na wysokości linii oka lub niżej, długości 12 14 cm, z dobrze rozwiniętymi burkami.[10]Braki: zbyt nisko lub wysoko osadzone, z fałdami, nie przylegające do głowy, bez burek.Wady: uszy na chrząstce[11], pokryte króciutkim włosem. Oczy. Duże, owalne, skośnie ustawione, piwne lub ciemno piwne przy każdym kolorze sierści.Braki: małe, żółte.Wady: małe i głęboko osadzone, okrągłe, wyłupiaste, ustawione prosto [tj. nie skośnie], z zaczerwienionymi[12] powiekami Lusterko nosa. Duże, szerokie, czarne przy każdym umaszczeniu.Braki: małe, z niepełną pigmentacją.Wady: brązowe, białe, rozdwojone. Zęby. Mocne, duże, białe, dokładnie przylegające do siebie. Zgryz nożycowy.Braki i wady: ogólne dla wszystkich ras psów, dopuszczalny brak nie więcej niż jednego premolara. Szyja. Długa, wysoko osadzona, lekko spłaszczona z boków, sucha.Braki: krótka, nisko osadzona, okrągła w przekroju.Wady: ciężka, limfatyczna, nisko osadzona. Pierś. Szeroka, głęboka, o przekroju zwężonym i owalnym, żebra rzekome dobrze rozwinięte.Braki i wady: (w zależności od stopnia wyrażenia) wąska, drobna, rozwarta[13]. Kłąb. Wyraźnie zaznaczony. Grzbiet. Prosty, szeroki, muskularny, za kłębem charakterystyczne niewielkie zaklęśnięcie.[14]Braki: wąski, niedostatecznie umięśniony, słaby.Wady: łękowaty, wygarbiony. Lędźwie. Rozbudowane, wysklepione.Braki i wady: (w zależności od stopnia wyrażenia) słabo rozwinięte, płaskie, wąskie. Zad. Szeroki, długi, opadający. Guzy biodrowe wyraźnie zaznaczone w odległości nie mniejszej niż 8 cm.Braki: wąski, krótki, skoszony.Wady: zad prosty.[15] Brzuch: Zdecydowanie podkasany, bez nagłego poderwania linii dolnej do góry.Braki i wady: (w zależności od stopnia wyrażenia): słabo podkasany lub nadmiernie zapadnięty. Kończyny przednie. Suche, kościste i muskularne, widziane z przodu proste i równoległe, łokcie skierowane zdecydowanie do tyłu, przedramię o owalnym przekroju. Śródręcze długie, pionowe.Braki: krótkonożność, skośne miękkie śródręcze.Wady: rozbieżne ustawienie kończyn, zbieżne ustawienie kończyn, koziniec. Kończyny tylnie: Widziane z tyłu proste i równoległe, ustawione szerzej od przednich, odstawione do tyłu, o długich elementach ruchu[16], dobrze ukątowane, suche, z bardzo dobrze rozwiniętą muskulaturą. Staw skokowy dobrze rozwinięty i mocno wyrażony. Śródstopia długie, pionowe.Braki lub wady (w zależności od stopnia wyrażenia): ustawienie wąskie, poziomy zad[17], słabo wyrażone kątowanie tyłu, krótkie i silnie skośnie ustawione śródstopia, krowie ustawienie kończyn, beczkowate ustawienie kończyn. Łapy. Owalne ze szczelnie przylegającymi palcami, zwarte, pazury skierowane w dół, między palcami twardy włos.Braki: łapy okrągłe, miękkie.Wady: łapy spłaszczone o luźnych palcach. Ogon. Ani gruby ani długi, szablasty, przy końcu zagięty w pierścień, pierścień ten nie rozwija się w całości, kręgi w drugiej połowie pierścienia są zrośnięte, pierścień nie powinien opadać poniżej stawu skokowego, zwykle jest umiejscowiony nieco wyżej. W spokoju pies trzyma ogon opuszczony, w ruchu unosi go do poziomu grzbietu lub nieco wyżej, pióro niezbyt rozwinięte.Braki: zbyt długi lub krótki, lekko odchylony, pierścień rozwijający się lub niepełny, nadmiernie rozwinięte pióro, duży pierścień.Wady: ciężki ogon z gęstym piórem odchylony na końcu, całkowity brak pierścienia na końcu ogona, ogon ostro zawinięty na grzbiet.
[1] archar gatunek dzikiej owcy.[2] korsak azjatycki lis stepowy.[3] tołaj - azjatycki zając[4] typ konstytucji określenie zaczerpnięte z klasycznego języka kynologii rosyjskiej, nie używane poza krajami b. ZSRR.[5] współczynnik wydłużenia, współczynnik formatu określenie używane w klasycznym języku kynologii rosyjskiej stosunek długości do wysokości psa pomnożony przez 100.[6] Typ zachowania się określenie zaczerpnięte z klasycznego języka kynologii rosyjskiej, rozróżniającej kilka typów zachowania się, czy ściślej: psychiki psa[7] W tekście: чубарый. Według pracy: N.A.Markanov, Ohotnitshi sobaki, Taszkent Mechnat 1990, s. 179: nieregularne plamy czarne względnie szare na płowym lub rudym tle. Umaszczenie określane w kynologii zachodniej jako pręgowane informacja podana przez P. Irenę Szpakowską, hodowczynię chartów rosyjskich z Białorusi.[8] Włos zdobiący уборная псовина - określenie występujące w języku kynologii rosyjskiej (zob. przypis 4). Nie należy mylić tego określenia z włosem okrywowym.[9] burki gęsty i długi włos pokrywający ucho (jak u cocker spaniela); zob przypis 4.[10] Zob przypis 8.[11] W tekście: на хряще na chrząstce odchylającej ucho na bok i nie pozwalającej mu przylegać do głowy. Termin jak w przypisie 4.[12] W tekście: подопрелые евеки dosłownie: powieki odparzone.[13] W tekście: распахнутая.[14] W tekście: переслëжина dosłownie: wgniecenie. (слёживаться gnieść się).[15] W tekście: прямой круп.[16] W tekście: рычаги dźwignie (udo, podudzie, śródstopie); zob przypis 4. W tłumaczeniu niemieckim oddane jako: podudzia zob. www.kelb-tal-fenek.com/Taigan/taiganstandard.htm.[17] W tekście: прямозадость. W terminologii rosyjskiej kreślenia прямозадая собака używa się dla określenia połączenia poziomego zadu ze stromym kątowaniem kończyn tylnich.
No Frame

HODOWLE

Na świecie

Kirgistan jest ojczyzną tajgana, tak więc w rejonach tego kraju jest ich najwięcej. Przede wszystkim są to psy myśliwych. Tajgany również - u hodowców, jak i w rękach prywatnych - mieszkają w innych częściach świata, m.in. Polsce, Rosji, Niemczech, Skandynawii, USA.Hodowle: * Tulpar - Polska * Sasquehanna - Polska * Tverskaya Legenda - Rosja * Dzalal-Abad - Estonia * Necku - FinlandiaBaza rodowodowa Charta Kirgiskiego (klik)
No Frame

LEGENDA

Kumaik

Almaz Berdigulowicz Kurmankulow(przekład z j. niemieckiego: Marcin Błaszkowski)***W starym kirgiskim eposie Manas jest jedna zwrotka, która opisuje pewnego kirgiskiego tajgana imieniem Kumaik. Manas, bohater epopei, spotkał tego psa, kiedy podróżował z gór swojej kirgiskiej ojczyzny do miasta Andiżan w dolinie Ferghana, aby spotkać tam swoją ukochaną. Spojrzenie psa oraz jego silna budowa zrobiły na nim wrażenie i nie mógł się im oprzeć. Tak więc razem podążyli do słynnego miasta targowego Andiżan.Ten epicki tajgan nosił imię Kumaik i to nie przypadkowo. Imię to jest symbolem nieprzeciętnych zdolności i wielkiej odwagi. Dawnymi czasami żył w górach wielce szanowany Kirgiz, który był sławnym hodowcą bydła i zręcznym myśliwym. Miał dwa psy: jednego, który pilnował stada, i jednego polującego tajgana. Polowanie było częścią życia tego dawnego Kirgiza. Kolejne pokolenia jego przodków były myśliwymi, a broń dziedziczono z wielką dumą i szacunkiem. Tajgan był niezastąpionym towarzyszem tego myśliwego, jak i już wcześniej dla jego przodków.Pewnego dnia w pobliżu domostwa myśliwego osiedliła się rodzina wilków. Jego sąsiedzi byli zaniepokojeni, gdyż wilki pożerały bydło, a ich wycie zakłócało ciszę nocną. Kiedy wilki kolejny raz wdarły się do sioła, myśliwemu udało się zabić psa alfa. Ale wilczyca zdołała uciec. Poznała jednak niebezpieczeństwo, jakie groziło jej oraz jej potomstwu ze strony myśliwego i jego psów. Mimo wielkiego niebezpieczeństwa dla swojego życia i przezwyciężając strach wdarła się do sioła i zabiła szczenięta psa myśliwskiego, gdyż wiedziała, że stałyby się przyszłymi pogromcami jej plemienia. Myśliwy snuł plany, by złapać wilczycę ale była ona zbyt inteligentna i zawsze udawało jej się uniknąć jego pułapek i zasadzek. Żaden pies nie miał śmiałości stawić jej czoła, gdyż strach matki, która broni swoje własne szczenięta, uczynił ją silną i mocną.Tak, więc postanowił myśliwy oswoić górskiego orła skalistego, z nadzieją, że ten będzie mógł złapać wilczycę. Ale i orzeł górski zawiódł i został zabity przez wilczycę. Ostatnią nadzieją myśliwego stał się największy z ptaków drapieżnych sęp śnieżny. Myśliwy wdrapał się na najwyższą skałę, żeby z gniazda sępa śnieżnego wyjąć pisklę. W języku kirgiskim ten ptak nazywany jest Kumai. Kumai jest znacznie większy niż orzeł skalny, ale jednak nie tak odważny. Aby uczynić pisklę silnym oraz by wzmocnić jego gotowość do ataku, poddał je myśliwy tym samym wymagającym warunkom szkoleniowym, które stosował dla swoich psów myśliwskich. Trzymał pisklę w całkowitym odosobnieniu i nie pokazywał nikomu spośród swoich sąsiadów. Pracował ciężko i wykopał dla pisklęcia głęboki dół. Kiedy był już gotowy, schował w nim młodego sępa śnieżnego.Nie uszły uwadze wilczycy te zabiegi i oglądała je z wielką nieufnością. Wiedziała, że ludzie zawsze stanowią zagrożenie dla jej gatunku. Wielokrotnie próbowała wedrzeć się do dołu ale jej się to nie udawało.Po pewnym czasie z dołu wydobyło się szczekanie szczenięcia.Myśliwy nie ustawał w karmieniu zwierzęcia w dole mięsem i gotowanym talkanem talkan jest karmelizowanym mlekiem kukurydzianym, z którego Kirgizi przygotowują pożywny i zdrowy, bezalkoholowy napój, który nazywany jest maksim.Czas mijał i pewnego dnia młody sęp śnieżny stał się mocnym, mądrym psem myśliwskim, którego nie można było zranić. Jedno spojrzenie tego psa wystarczyło, by wilczyca rzuciła się do ucieczki. Na pamiątkę jego narodzin z sępa śnieżnego myśliwy nazwał psa imieniem Kumaik.Kumaik służył myśliwemu wiernie i odważnie oraz pozostawił po sobie liczne potomstwo. Ciekawe jest to, że w każdym spłodzonym przez niego miocie było tylko jedno szczenię. I to jest powód, dla którego Kirgizi do dzisiaj jedynego narodzonego szczeniaka nazywają Kumaik. Wielu kirgiskich myśliwych jest o tym przekonanych, że jedno szczenię jest silniejsze, bardziej inteligentne i bardziej dzielne niż inne psy. Być może wynika to stąd, że jedno szczenię otrzymuje więcej pokarmu i więcej uwagi ze strony swoich rodziców. Pośród myśliwych wciąż uważa się, że wilki czują się wyjątkowo zagrożone przez takiego psa i podejmą każdy wysiłek, by go zabić.Dawnymi czasy kirgiscy nomadowie posiadali dwie rasy psów: charta kirgiskiego tajgana oraz owczarka kirgiskiego. Tajgan istnieje do dzisiaj w czystości rasy i jako wspaniały myśliwy. Owczarek kirgiski - jedna z tych ras, z których w hodowli Czerwony Brzask wyhodowano owczarka środkowoazjatyckiego stoi na granicy wymarcia. Przetrwały już nieliczne owczarki kirgiskie w najbardziej odległych regionach republiki. Głównym powodem zanikania tej rasy jest jej wymieszanie z innymi rasami psów.Kirgizi wysoko cenią dobrego psa. W niektórych wypadkach za dobrego szczeniaka wymieniano wiele sztuk bydła. Komu potrzebny jest przykład takiego wspaniałego psa, musi przypomnieć sobie legendę o Kumaiku.***Żródło: www.taigan.de
No Frame

Raber

"Encyklopedia Psów Rasowych" Hans Raber

Kirgizi i Turkmeni nazwą tajgan określają charta. Akh tazi to chart maści białej, która wraz z kremowa cieszy się tu największą popularnością. Tajgan lub chart kirgiski jest typowym chartem górskim przypominającym do pewnego stopnia charta afgańskiego typu pustynnego (khalag). R. Daub nie uważa go za samodzielna rasę, lecz za odmianę lokalną tazi. Rosjanie są jednak innego zdania. W 1964 r. pozytywnie zaopiniowali oni wzorzec rasy opracowany przez S.A. Minjuchina, uznając w ten sposób tajgana jako rosyjska rasę chartów. Obszar występowania tajgana obejmuje góry Tien Szan w byłej republice radzieckiej Kirgizji. Tien Szan co w języku chińskim oznacza niebiańskie chmury to obszar o 3000 km długości i 400 km szerokości leżący na granicy Rosyjsko- Chińskiej. Najwyższe szczyty osiągają wysokość 6000 m. n.p.m. pomiędzy poszczególnymi pasmami górskimi znajdują się rozlegle płaskowyże. W swojej zachodniej części obszar ten do wysokości 2000 m. n.p.m. porośnięty jest lasem świerkowym na wschodzie zaś znajdują się rozlegle stepy i pustynie. W lecie na płaskowyżach mieszkają prowadzący koczowniczy typ życia Kirgizi i Kałmucy. Na wysokości ponad 3000 m. polują oni ze swymi psami na zające, wilki, dzikie owce i koziorożce. Podobno psy te są tak silne, że we dwójkę zabijają wilka. Także dzisiaj jeszcze Kirgizi, Kalmucy i Turkmeni polują na zające i lisy z tajganem oraz specjalnie ułożonym do tego celu orłem. Tu właśnie Minjuchin badał rodzimą populacje chartów i doszedł do wniosku ze są one wyraźnie odgraniczone od innych ras. Tajgan znany był już szwedzkiemu badaczowi Azji Svenowi Hedinowi, który na przełomie wieków kilkakrotnie przemierzył w różnych kierunkach Azje. Podczas podróży przez wschodni Turkiestan kupił dwa białe tajgany, które pełen zachwytu opisał w książce 'Meine hunde in Asien'. Współczesny tajgan jest stosunkowo masywnym, niezbyt szybkim lecz wytrzymałym chartem. Psy osiągają w kłębie 60-70 cm, suki zaś 60-65 cm. Jak już powiedziałem najbardziej popularne są psy o jasnym umaszczeniu, istnieją jednak także osobniki czarne, szare, czerwone oraz koloru blond. Psy o ciemnym umaszczeniu maja często małe białe znaczenia na piersi i na łapach. Włos jest długi, na grzbiecie krótszy niż po bokach i na udach, lekko falisty a nawet kędzierzawy przy czym część twarzowa musi być zawsze pokryta krótkim włosem. Tajgan polując posługuje się nie tylko zmysłem wzroku lecz również węchu. Podobnie jak pies gończy potrafi on na długim dystansie podążać po tropie zwierzyny która w końcu pada z wycieńczenia. Dobry tajgan powinien przynosić myśliwemu upolowaną zwierzynę. Hodowla tajganów nastręcza pewne problemy, ponieważ populacja rasowych osobników jest stosunkowo mała i ciągle się zmniejsza. Kirgizi, Turkmeni i Kalmucy nie przywiązują znaczenia do rodowodów. Kwalifikowanie do hodowli i wystawy są tu całkowicie nieznane. Tajgany są psami pracującymi i nie ma żadnego znaczenia czy są one piękne czy brzydkie. Do polowania używa się jedynie samców, dlatego większość suk jest zabijana zaraz po urodzeniu, chyba że hodowca bezwzględnie potrzebuje suki aby nie wygasła hodowana przez niego linia. Kolejny problem stanowi przemieszanie z innymi psami. W Kazachstanie z tazi i owczarków południowoazjatyckich powstała na przykład rasa mieszana o nazwie drok. Rosyjscy kynolodzy dokładają starań by utrzymać przy życiu te starą rasę chartów. W 1984 r. cztery tajgany zostały z pierwotnego obszaru pochodzenia sprowadzone do Moskwy, gdzie użyto ich do hodowli i prezentowano na wystawach. Jednak uzupełnienie tej malej populacji hodowlanej psami z Tien Szan jest kosztowne, a poza tym tamtejsi myśliwi niezwykle niechętnie odsprzedają dobre psy.
No Frame

MEDIA

Media

Książki

Książki

"Kyrgyz TAIGANY" Zamirbek Karymshaktegin "Encyklopedia Psów Rasowych" Hans Raber"Rasy Psów" Eva-Maria Kramer"Atlas Ras Psów Świata" Bonnie Wilcox i Chris Walkowicz"Ad Leones!" - Cyprian Kamil Norwid

Prasa

"Mój Pies", marzec 2007"Pies", nr 4/2008"Fauna i Flora", lipiec 2008

Znaczki

Znaczki pocztowe

CCCP 1988
Ingushetia (Rosja)
Kirgistan 2000

Film

Kyrgyz Tajgany, 2008

Кыргыз тайганы / Kyrgyz Taigan - 2/2

Książki

Prasa

Znaczki

Film

Kraemer

"Rasy Psów" Eva-Maria Kramer

Typowo azjatyckimi chartami są: tazy z Kazachstanu i Uzbekistanu oraz tajgan z regionów wyżynnych w Kirgizji. Psy obu ras posługują się nie tylko wzrokiem, ale także węchem i aportują drobną zwierzynę. [...] Tajgan wyspecjalizował się w polowaniu na typową zwierzynę górską: muflony i kozice. Potrafi także zabić wilka. Rasom tym zagraża wyginięcie, ponieważ w swojej ojczyźnie są często krzyżowane, nawet z psami pasterskimi. Od 1984 roku psy te są hodowane w Moskwie dla celów łowieckich i sportowych (wyścigi chartów). Trudno jednak uzyskać zwierzęta hodowlane, aby uratować rasę. Szczenięta męskie odchowuje się do polowań, jedynie suczki zachowuje się do hodowli. Nie można więc ich kupić. Psy te są pełne rezerwy, odważne, wrażliwe, niezależne, ale przyjacielskie.

Wicox_Walkowicz

"Atlas Ras Psów Świata" Bonnie Wilcox i Chris Walkowicz

Do mniej znanych i najstarszych chartów Rosji należą Tasy i Tajgan. Tasy wywodzi się z bezkresnych pustynnych równin na wschód od Morza Kaspijskiego, gdzie jest także psem wytrzymałościowym. Zakręcony ogon, zwężająca się kufa i sierść z ciezkimi frędzlami na uszach, a także obszar z którego pochodzą, graniczący z północnym Iranem i Afganistanem- mogą wskazywać na jego historyczne powiązania. Fakt, że Chart Afgański (który w swoim pierwotnym, uzytkowym stanie miał mniej włosów) nazywany bywa czasem Tazi, jest nawet bardziej intrygujacy. Wiejscy myśliwi używają Tasy'ego do ściagania zajęcy, świstaków, lisów, zwierzyny kopytnej, a nawet wilków. Jest to zwinny pies,który w pogoni może zapędzić się do lasu. Ma także dobry węch i węszy za zwierzyną, zanim ją zobaczy i zacznie pościg, Azjatyccy mysliwi ciągle jeszcze używaja od czasu do czasy szkolonych orłów w połaczeniu z psami Tasy. Polowanie te byłycennym żródeł futer oraz mięsa, a w pewnym okresie jeden czystej rasy Tasy, podarowany w prezencie był wart tyle co 47 koni. Z szacunku dla tego psa pozwalano mu spać w domu. Współczesna cywilizacja i uprzemysłowienie pustynnych regionów spowodowały, że rasa została zepchnięta na odległe tereny i dzisiaj czystej rasy Tasy jest rzadkością. RZadko się je wystawia, mimo że kilku hodowców zajęło się tą rasą z zamiarem zapobieżenia jej wyginięciu. Dalej na wschód, na znacznej wysokości regionu Tien Shan, na granicy chińskiej, powstał Tajgan. Ta unikalna rasa poza granicami Kirgizji jest nieznana. Zaadoptowano ja do pracy wytrzymałościowej na wysokościach 1830-3000m i moga one tropić oraz aportować. Zarówno zawodowi kirgijscy myśliwi, jak i amatorzy uzywaja tego psa do polowań na lisy, świstaki, borsuki, zające, dzikie koty, wilki i zwierzynę kopytną. Do zabijania wykorzystywano zwykle szkolone sokoły. Ten pies o pieknej sierści był pełen mysliwskiego zapału, uroku i wdzięku. Niestety, dzisiaj liczbna czystej rasy Tajganów szybko maleje. W spisie z 1986 r. większość okazów zmieszała sie z innymi rasami, a w dolinie Talass- odwiecznym bastionie rasy- pozostało tylko kilka osobników.

Kraj: b. ZSRR Wysokosć: 56-71cm Okrywa Włosowa: Długa, gruba i podwójna, czasem pofalowana; obfite pióro na ogonie, uszach, udach, barkach i przednich nogach Umaszczenie: Jednolite czarne, szare, płowe lub białe, dopuszczalne białe znaczenia Inne nazwy: Kirghiz Borzoi, Tajgan Grupa: Psy Południa

RASY CHARTÓW

Charty

Chart to nie pies - to CHART. Po prostu. Ma swoją osobowość, nie da się zmanipulować, nigdy nie stanie się SŁUGĄ swego pana - co najwyżej jego najbardziej oddanym przyjacielem. Pies, który ponad wszystko kocha wolność, wiatr w uszach przy pełnym biegu, pogoń i adrenalinę. Ale w domu zmienia się w spokojnego piecucha, który musi spać na kanapach, fotelach i grzać kościki ;) Gdy ma dobry kontakt z właścicielem rozumieją się bez słów. Zgranej parze Pan i Jego Chart nie dorówna żadna inna para psio-ludzka! Prowadzenie, wychowanie i utrzymanie charta wcale nie jest trudne, ale trzeba znać "instrukcje obsługi". Szkoda jednak, ze tak mało ludzi chce je poznać, bo charty mogłyby zastąpić większość modnych psów rodzinnych! Oczywiście tylko i wyłącznie w domach charciarzy ;) (Czyli osób pozytywnie zakręconych na punkcie chudzielców).

Nieuznane przez FCI

Rasy uznane

* Caravanhound * Chart Albański (Grecki) * Chart Australijski (Kangaroo Hound) * Chart Banjara * Chart Jedwabisty (Silken Windhound) * Chart Środkowo-azjatycki Tazy * Charty Chińskie * Chippiparai Hound * Chortaj * Circassion Harehound * Indyjski Whippet (Kaikadi) * Kanni * Khalag Tazy * Lurcher * Mudhol Hound * Pisuri * Chart Rampurski * Sindh Hound * Vaghari Hound * Whippet Długowłosy
* Chart Afgański * Chart Afrykański (Azawakh) * Chart Angielski (Greyhound) * Chart Angielski (Whippet) * Chart Arabski (Sloughi) * Chart Hiszpański (Galgo Espanol) * Chart Perski (Saluki) * Chart Polski * Chart Rosyjski (Borzoj) * Chart Szkocki (Deerhound) * Chart Węgierski (Magyar Agar) * Charcik Włoski * Wilczarz Irlandzki

LINKI

Linki

Chcesz wymienić się linkiem? Napisz :-)

Związek Kynologiczny w PolsceKlub Charta w PolsceSłowacki Klub ChartaCharcie Strony - TopListaARCTURUS - Charty Polskie El Choclo Paradise FCI - Cavalier King Charles Spaniele

KSIĘGA GOŚCI No Frame

Księga Gości

>> Zobacz wpisy>> Wpisz się :-)

TAJGAN

HOME
O RASIE
STATUS
CHARAKTER
WZORZEC
HODOWLE
LEGENDA
Raber
MEDIA
Kraemer
Wicox_Walkowicz

tajganka_gmail.com

TAJGANY-angielska

This Website was created usingwix.com Start Website builder