Geen gebied ter wereld roept zulke tegenstrijdige meningen op als Palestina:
Palestijnen zijn slachtoffers en mogen zich met alle beschikbare middelen verzetten tegen een meedogenloze onderdrukking óf Palestijnen zijn terroristen die joden het recht op een eigen staat willen ontnemen.
Waar zijn de gewone Palestijnen? Mensen die net als ieder ander werken om brood te verdienen, eten, slapen. Mensen met een prachtige gastvrije (agri)cultuur, die meer dan de moeite waard is om beter te leren kennen. Canaan laat er iets van zien.
"Palestina heeft eeuwenlang deel uitgemaakt van het Ottomaanse rijk. Toen dit rijk na de Eerste Wereldoorlog ineenstortte, maakten Europese mogendheden zich van de brokstukken ervan meester. De destijdse Volkenbond, voorloper van de Verenigde Naties, gaf Palestina in beheer (mandaat) aan Groot-Brittannië. In die tijd, omtrent 1920, bestond de bevolking van Palestina nog voor ongeveer 90% uit Palestijnen.
Deze tekst is met toestemming overgenomen.
Op de tekst rust copyright: © Dries van Agt (2008).
lees verder
In de jaren tussen de beide wereldoorlogen trokken veel Joodse migranten naar Palestina. Kwalijke uitingen van antisemitisme in Europa stimuleerden die emigratie en de zionistische beweging maakte er krachtig propaganda voor. De gruwelijke Jodenvervolging die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog voordeed bracht in de jaren veertig een uittocht uit Europa teweeg. Zo kwam de verhouding tussen de inheemse Palestijnse bevolking en de immigrerende Joden steeds meer onder druk te staan. De Britse beheerder werd de grond toen al gauw te heet onder de voeten.
In 1947 werd het de Britten te gortig. Ze wierpen het probleem Palestina in de schoot van de Verenigde Naties (VN). Wat moesten die ermee aan? De VN kwamen met een verdelingsplan voor Palestina. Er zouden naast elkaar een staat voor de Joden en een staat voor de inheemse Palestijnen moeten komen. Volgens dat plan zouden de Joden 55% van Palestina krijgen, de Palestijnen 42% (de rest, omvattende Jeruzalem, zou onder internationaal beheer worden gesteld). Dit was een onrechtvaardige verdeling, want de bevolking van het gebied bestond toen voor 30% uit Joden en voor 70% uit Palestijnen. Bovendien bezaten de Joden in 1947 slechts 7% van het land. Geen wonder dan ook dat niet alleen de Palestijnen, maar ook de Arabieren in de aangrenzende landen deze aanbeveling van de VN verwierpen.
In 1967 veroverde Israël de rest van Palestina (22%). Toen begon de bezetting van Oost-Jeruzalem, de Westoever van de Jordaan en Gaza. Ten gevolge van deze verovering hebben weer honderdduizenden Palestijnen de wijk genomen. Zij vormen nu de grootste vluchtelingenpopulatie ter wereld. VN-resoluties hebben in ondubbelzinnige bewoordingen geproclameerd dat verdreven en gevluchte Palestijnen (1948-1949 en 1967) het recht hebben terug te keren. Israël schuift deze uitspraken terzijde. Dat Israël lak heeft aan het internationale recht, blijkt ook uit het kolonisatiebeleid. In de bezette gebieden hebben zich al meer dan 450.000 Israëliërs metterwoon gevestigd. Een netwerk van wegen is intussen aangelegd om nederzettingen te verbinden met elkaar en met het grondgebied van Israël. Die wegen zijn alleen toegankelijk voor de kolonisten en voor het bezettingsleger, Palestijnen mogen er niet komen. Zo is de Westoever van de Jordaan verscheurd tot een aantal brokstukken.
Toen op 14 mei 1948 David Ben-Gurion de staat Israël uitriep, brak oorlog uit met de Arabieren. Tijdens die oorlog veroverde het leger van Israël veel land dat in het VN plan was toegewezen aan de Palestijnen. In 1949 was de staat Israël al meester over 78% van het voormalige mandaatgebied Palestina.
Maar al in april 1948, dus reeds voor de uitroeping van de staat Israël, waren zionistische milities begonnen met het veroveren van land en het verdrijven van Palestijnen. Bij het einde van de oorlog waren circa 750.000 Palestijnen verjaagd of gevlucht. Om te voorkomen dat zij zouden terugkeren naar huis en haard, hebben Israëlische strijdgroepen honderden Palestijnse dorpen verwoest.
lees verder op www.driesvanagt.nl
Zie ook de
interactieve kaart
van de
Guardian
De Palestijnse economie is een onderdeel van de Israëlische economie. Er wordt betaald in Israëlische Shekels en er wordt belasting betaald aan Israël.
Een aantal levensbheoeften (zoals water) zijn in Palestina uiterst schaars en bijzonder duur. De productiekosten in Palestina zijn gemiddeld 15% duurder dan vergelijkbare Israëlische producten. Bovendien wordt er in Europa een importheffing betaald, van zo'n 15% terwijl voor soortgelijke producten uit Europa en Israël dit niet betaald wordt.
Olijfolie in Palestina
Palestijnen hebben een zeer rijke agrarische traditie. Olijfbomen groeien al meer dan 6000 jaar in Palestina. Een groot deel van het ontstaan van de Europese landbouw ligt in de 'Vruchtbare Halve Maan' , waartoe Palestina behoort. Olijven, sesam, tarwe en kikkererwten worden er sinds mensenheugenis verbouwd. Door de variatie in klimatologische omstandigheden is er een grote verscheidenheid aan producten: granen, olijven, citrus-vruchten, dadels, bananen. Palestijnen boerden van oudsher goed. Niet voor niets staat Palestina ook wel bekend als ´Het Land van Melk en Honing´.
Ook in Palestina is er in de loop van de afgelopen eeuw veel voor de boeren veranderd. De hang naar modernisering had ook hier z´n invloed. Traditionele Palestijnse geitenrassen leefden van de begroeiing onder de olijfbomen. Deze werden vervangen door Europese geiten die meer melk geven maar ook duur krachtvoer nodig hebben. De ondergroei (onkruid) onder de olijfbomen werd met gif weggespoten. Zo ontstond een verarming van de landbouwcultuur en een afhankelijkheid van minder gewassen. lees verder
Sinds de bezetting door Israël en vooral sinds de Tweede Intifada (2000) is de situatie van boeren op de Westelijke Jordaanoever aanzienlijk verslechterd. Op landbouwgrond wordt door kolonisten gebouwd of deze is door de muur onbereikbaar geworden. Duizenden olijfbomen zijn in de loop der jaren gekapt. Slecht toegankelijke landbouwgrond is voor arbeidsintensieve producten niet meer geschikt, waardoor daar alleen de standvastige olijfbomen overblijven. Bovendien is het onmisbare water uitermate schaars - en als het er is, is het onbetaalbaar.
Afzet van landbouwproducten is door de checkpoints ernstig bemoeilijkt. Palestijnse families uit Israël, Gaza of Jordanië komen niet meer naar de Westelijke Jordaanoever om hun jaarlijkse olijfolievoorraad in te slaan. Dit betekent dat Palestijnse boeren overgeleverd waren aan Israëlische opkopers, die voor één liter olijfolie niet meer dan 7 shekel (bijna 1,5 Euro) betalen, terwijl de kostprijs op 8 shekel ligt. Voor olijfboeren betekent dat, dat ze vaak alleen voor zichzelf olijven oogsten en ondanks hun verbondenheid, hun bomen verwaarloosden en hun land verlaten. Andere gewassen verbouwen is nog lastiger. ´Waarom zouden wij tarwe verbouwen als Israel dan meteen goedkope tarwe op de markt dumpt?´ lees verder
Mochten boeren hun problemen al overwonnen hebben, dan merken zij dat er voor hun producten geen afzetmarkt is. Andere producten zijn goedkoper, eenvoudiger te importeren, voldoen beter aan de westerse normen en zijn inmiddels zelfs beter van kwaliteit. Export loopt Israël en is voor individuele boeren zo goed als onmogelijk.
Zo zijn de Palestijnse boeren met hun rijke landbouwtraditie langzaam afgezakt naar het niveau van een Derde Wereldland. In tegenstelling tot ontwikkelingen in andere landen, verruilen boeren in Palestina hun tractoren voor ezels. Deze kosten minder en kunnen eenvoudiger door de velden en over de heuvels om zo de checkpoints te mijden. De geiten zijn geslacht omdat het noodzakelijke krachtvoer onbetaalbaar is geworden. Geitenvlees moet nu gekocht worden en smaakt volgens de boeren niet meer zoals vroeger.
Een uitzichtloze situatie?
Wat Canaan doet.
De Palestijnse keuken is een deel van de Arabische keuken, met plaatseljke accenten. Bekend van fallafel, houmous, bana ganoush, tabouli, maar er is meer...
Baba Ganoush
Romige aubergine dip.
Geroosterde aubergines met tahin, knoflook en citroensap.
"This is something my mother loves making, especially during the summer when she can put the eggplants on the grill. The best taste is when the skin of the eggplants char because that's when you get that smokey taste from the inside. I originally asked if I can post this but she thinks it's not much of a recipe because it requires only three ingredients and there's really any prep time invovled."
* 3 aubergines
* 1/2 kop tahin gemengd met water.
* citroen
* 3 eetlepel verse knoflook
* peper en zout naar smaak
1. Zet de oven (barbeque) heet en leg de drie aubergines op de grill. Zorg ervoor dat de hitte gelijkmatig verdeeld wordt. Bak 30 minuten.
2. Schep het gare vruchtvrees uit de verbrande schil. Laat volledig afkoelen.
3. Maal de afgekoelde aubergine fijn .
4. Meng het geheel met tahn, citroen en knoflook grondig.
5. Breng op smaak met peper en zout.
Fallafel
Gefrituurde kikkererwtenballetjes.
* 500 gram droge kikkererwten
* 1 ui
* peterselie en/of verse koreander
* zout.
* gemalen komijn
1. Week de kikkererten een nacht
2. Maal de kikkererwten samen met de ui, fijn, kleine stukjes zijn geen probleem.
3. Doe er heel fijn gesneden kruiden in.
4. Breng op smaak met zout en komijn.
5. Maak er stevige balletjes van. Voeg zonodig wat water toe als het geheel te droog is.
6. Frituur de balletjes tot ze bruin en knapperig zijn.
Muhummara
Pittige rode Paprika met walnoot dip.
Geroosterde gepelde paprika met olijfolie, knoflook, citroensap, chilipepertjes, peterselie en eventueel met brood dik gemaakt.
* olijfolie
* Paneermeel
* paprika geroosterd
* water
* wijnazijn
* zeezout
* druivensap
* walnuts
* citroensap
* knoflook
* paprika poeder
* koriander zaad
* zout
* komijn
* gistextract
* witte peper
* chilipeper
Dukkah
* 1 deel geroosterde kikkererwten
* 1 deel hazelnoten
* 1/4 deel komijnzaad
* 1/4 deel koreanderzaad
* zeezout naar eigen inzicht
Alles cutteren, maar niet te fijn en 1/4 deel sesamzaad, dit doe je overigens niet in de cutter, maar op het laatst erbij zodat de sesamzaadjes heel blijven
Recept van de Culinaire werkplaats.
Ful m'dammas
Fava bonen dip
Favabonen (tuinbonen) gekookt ontvliest, met knoflook en tahin en citroensap met peterselie tot een mooie spread gewreven.
* 1 blik tuinbonen
* 1 blik kikkererwten
* 1-2 eetlepel citroensap
* 2 eetlepels olijfolie
* 2 fijngehakte knoflooktenen
1. Roer alle ingrediënten in een pan.
2. Breng aan de kook, kook nog 30 minuten op een laag vuur, purreer af en toe met een grote lepel.
3. Voeg eventueel wat chillipeper toe.
4. Het is klaar als de dikte tussen een pasta en ee soep is. - warm serveren.
Maazat Zaytoon
Groene Olijven tahin dip.
* 2 cups groene olijven ontpit en gewassen.
* 4 eetlepels tahin
* 2 eetlepels verse koreander fijngesneden.
* 1 eetlepels vers citroensap.
* 2 knoflooktenen crushed
* 1/8 theelepel cayennepeper
* 1 kleine tomaat, vers gehakt ter garnering
* 1 eetlepel Canaan olijfolie ter garnering
1. Doe alle ingredienten behalve de tomaten en de oluijfolei in en blender en blend tot het glad is.
2. Verspreid op een dienblad en koel een uur.
3. Garneer met tomatenstukjes, besprenkel met olie, en serveer.
Shawrbat Adas bi Thoom wa Kammoon
Palestijnse olijfoliesoep met linzen.
(Ingrediënten van de soep van de Kleinste soepfabriek)
* aardappels
* rode linzen
* tomatenpuree
* ui
* koriander
* chili
* peper
Tabouli salade
Maftoulalade met peterselie, komkommer, tomaten, uien, citroensap en romig gemaakt met Canaan olijfolie
* 5 koppen platte peterselie
* 1/2 kop Maftoul
* 3 tomaten
* 2 grote citroenen
* 1/2 kopje olijfolie
* peper en zout
* 2 lenteuitjes, fijn gesneden of
* 1 kop rauwe tuinbonen
(afhankelijk van het seizoen)
1. Doe de maftoul in een schaal handwarm water.
2.Snij de peterselie fijn.
3. Snij de tomaten in kleine stukjes.
4. Pers de citroenen
5. Meng de maftoul, peterselie, tomaten, olie en citroen.
6. Voeg zout en peper naar smaak toe.
7. Roer voorzichtig en zet in de koelkast.
8. Versier met bosui
Maqliya Ma Thoom
Geroosterde groentes uit de oven
* 1/2 hete peper, heel fijn gesneden
* 2 eetlepel vers fijngesneden peterselie
* 2 eetlpel olijfolie
* In plakken gesneden groente
* zout en peper
1. Meng de knoflook met de peper, zout en hete peper en de peterselie en zet even apart.
2. Verhit de olie in een koekenpan. Voeg in plakken gesneden groente toe en bak ongeveer een minuut. Draai de groente en besprenkel met het kruidenmengsel. Bak nog een minuut en schud de pan af en toe; draai de groentes weer tot ze beetgaar zijn.
3. Doe de groenten op een bord en serveer meteen.
Labna
Balletjes van uitgehangen geitenyoghurt in Canaan olijfolie
Deze kaas (ook labaneh) komt uit Midden Oosterse landen en wordt meestal gemaakt met geitenmelk. Dit geeft een wat zure kaas, koemelkyoghurt past meer bij de Westerse smaak.
Van 500 ml. kan ongeveer 250 gram kaas gemaakt worden cheese. Als je dit niet binnen een paar dagen eet, kun je ze ook conserveren in olijfolie.
Rol de kaas in walnoot grote balletjes en doe ze in een pot en vul deze met olijfolie.
* 500 ml beste kwaliteit yoghurt
* Zout
* Olijfolie
* Pepermuntblad
1. Zet een zeef in een grote schaal.. Leg er een kaasdoek of schone theedoek in.
2. Roer de yoghurt en giet de yought in de zeef. Vouw de doek over de yoghut.
3. Zet het gehaal in de koelkast. Haal af en toe de wei weg. Wacht 48 uur.
4. De kaas is klaar als er geen wei meer uitkomt. Proef en breng op smakk met wat zout. Maak balletjes of hoopjes.
5. Giet er wat olijfolie over en versier met verse munt. .
Bourekas
Gemarineerde geitenkaas in dunne deegflapjes
* 2 eieren
* in stukjes gesneden mozzarella
* 1 theelepel gedroogde peterselie
* 1 snufje knoflookpoeder
* 1 snufje uienpoeder
* 1 snufje zout
* 1 snufje zwarte peper
* 1 verpakking bladerdeeg
* 2 theelepel water
* 2 theelepel sesam zaad
1. Verwarm de oven 175 graden C. Vet een bakpapier in.
2. Klop 1 ei in een schaal en meng met de kaas. Breng op smaak met peterselie, knoflookpoeder, uienpoeder, zout en peper.
3. Bestrooi het werkvlak met wat meel , Snij de bladerdeegplakken in vieren.
4. Klop het overgebleven ei met wat in een kom.
5. Brush edges of each square lightly with egg wash.
f) Place a heaping tablespoon of the cheese mixture in the center of each square. Fold pastry over the filling, (make a triangle shape for an authentic look) and seal edges with a fork. Transfer to the prepared baking sheet, brush with remaining egg wash and sprinkle with sesame seeds.
g) Bake in the preheated oven 30 minutes, or until golden brown. Serve immediately.
Crêpes met olijfolie.
Volkorenmeel met water, gebakken (beetje aangebakken), met water bevochtigd. Dan besprenkelen met Canaan olijfolie en rietsuiker en laten intrekken!
Ontbijt
Uit Bismilla Arabia van Merijn Tol en Nadia Zerouali
Verhit een flinke laag olijfolie in een terracotta pan (tajine) of koekenpan en bak of eigenlijk frituur hierin de eitjes. Meng honing met tahin en zet in schaaltjes op tafel. Vul ook verschillende kleine schaaltjes met de olijfolie, zaatar en olijven en geef er warm flatbread of pitabrood bij.
Peterseliesalade
met tahin
Recept uit Bismilla Arabia van Merijn Tol en Nadia Zerouali
Snijd de peterselie en de lente-uitjes fijn. Meng met de tahin, citroenrasp en olijfolie, citroensap en zout naar smaak. Serveer met gegrild vlees of vis. Ook heerlijk als dip met pitabrood.
Maftoul met courgette & artisjok
Snij sjalotten, knoflook en tomaten fijn. Verhit een flinke scheut olijfolie in een ruime pan en bak hierin het knoflook-ui-tomaatmengsel circa 10 minuten. Snijd de courgette in plakjes, schil de artisjokken en halveer de bodems. Snijd de paprikas in stukken, snijd de peterselie fijn. Voeg de groente, de hele groene peper, komijn en de maftoul toe. Bak 5 minuten, voeg nog wat olijfolie toe en schep om. Voeg 1,5 liter water toe, wat zout en breng aan de kook. Kook circa 20 minuten of tot de maftoul gaar is, voeg zo nodig nog wat water toe. Serveer de maftoul met aanhangende bouillon en de groente, bedruppel met nog wat extra olijfolie en bestrooi met nog wat komijn.
Hummus
Naar een recept uit Bismilla Arabia van Merijn Tol en Nadia Zerouali
Week de kikkererwten 12 uur in een grote kom met ruim water en 1 theelepel bakpoeder.
Spoel de kikkererwten schoon en laat ze goed uitlekken. Doe ze in een grote pan en voeg ruim water toe. Voeg 1/2 theelepel bakpoeder toe en breng aan de kook. Kook 2 tot 3 uur op een laag vuur met een deksel op de pan tot de kikkererwten heel zacht zijn.
Laat afkoelen en giet af, bewaar wat van het kookvocht.
Pureer de kikkererwten met tweederde van de tahin in een keukenmachine. Laat de machine geruime tijd draaien tot een zalvige consistentie ontstaat. Voeg als de hummus te dik is tijdens het draaien wat van het bewaarde kookvocht toe.
Breng op smaak met de resst van de tahin, de uitgeperste knoflook, citroensap en zout.
Maak een mooi kuitltje in het midden. Giet er ruim olijfolie op en versier met fijgehakte peterselie, komijn of paprikapoeder.
Kijk ook naar Al Yazeera
Meer over de Palestijnse keuken
"Zet Palestina op de Kaart", was een maaltijd, gekookt onder leiding van Nasser Abufarha en Michel Jansen.
Bekijk de video's
